Tuyên truyền tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2025 ( Từ ngày 20/11-10/12/2025)
1. Mục tiêu chung
Nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng, chống HIV/AIDS.
Giảm kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV.
Thúc đẩy xét nghiệm HIV sớm, điều trị ARV và dự phòng lây nhiễm.
Tăng cường thực hiện Chiến lược chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030.
2.Nguyên nhân gây lây nhiễm HIV
HIV lây từ người nhiễm sang người khác khi dịch có chứa virus xâm nhập vào máu, niêm mạc hoặc vết thương hở của người chưa nhiễm.
Các dịch cơ thể có khả năng lây truyền HIV gồm:
Máu; Sữa mẹ; Tinh dịch; Dịch âm đạo
3. Các đường lây truyền HIV
3.1. Qua đường tình dục
Quan hệ tình dục không an toàn (không dùng bao cao su) qua âm đạo, hậu môn hoặc miệng với người nhiễm HIV.
Nguy cơ tăng khi:
Có vết xước, viêm nhiễm đường sinh dục.
Quan hệ với nhiều bạn tình.
Quan hệ tình dục bạo lực.
3.2. Qua đường máu
Dùng chung bơm kim tiêm, dụng cụ tiêm chích ma túy.
Truyền máu hoặc chế phẩm máu chưa được kiểm tra HIV (ngày nay rất hiếm).
Dùng chung dụng cụ xâm lấn không được tiệt trùng như: xăm hình, châm cứu, xỏ khuyên.
Tai nạn nghề nghiệp gây dính máu (chủ yếu ở nhân viên y tế).
3.3. Từ mẹ sang con
Phụ nữ nhiễm HIV có thể truyền cho con:
Trong thai kỳ,
Lúc sinh,
Hoặc khi cho con bú.
Nếu mẹ điều trị ARV sớm, tuân thủ tốt, nguy cơ giảm xuống dưới 2%.
4. HIV không lây qua những đường sau
(Rất quan trọng để giảm kỳ thị)
Bắt tay, ôm, ngồi cạnh, nói chuyện.
Dùng chung bát đũa, cốc chén, nhà vệ sinh.
Muỗi đốt, côn trùng cắn.
Ho, hắt hơi, nước bọt thông thường.
Bơi lội, ăn uống cùng bàn.
Dưới đây là các cách phòng chống HIV đầy đủ, dễ hiểu và cập nhật, có thể dùng cho tuyên truyền cộng đồng, nhà trường hoặc cơ quan:
5. Quan hệ tình dục an toàn
Sử dụng bao cao su đúng cách và mỗi lần quan hệ (kể cả quan hệ âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng).
Hạn chế số lượng bạn tình, chung thủy một vợ – một chồng.
Tránh quan hệ khi có viêm nhiễm đường sinh dục, vì nguy cơ lây HIV sẽ cao hơn.
6. Sử dụng PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm)
PrEP là thuốc giúp ngăn ngừa HIV cho người chưa nhiễm nhưng có nguy cơ cao (quan hệ đồng giới, có nhiều bạn tình, bạn tình nhiễm HIV, v.v.).
Uống đúng hướng dẫn có thể giảm nguy cơ lây HIV tới hơn 90%.
Có thể dùng dạng uống hằng ngày, uống theo tình huống, hoặc tiêm định kỳ (tùy chỉ định).
7. Sử dụng PEP (dự phòng sau phơi nhiễm)
Dùng thuốc ARV trong vòng 72 giờ sau khi nghi ngờ phơi nhiễm HIV (quan hệ không an toàn, tai nạn nghề nghiệp, v.v.).
Càng dùng sớm càng hiệu quả.
Dùng liên tục 28 ngày theo hướng dẫn của bác sĩ.
8. Không dùng chung dụng cụ có dính máu
Không dùng chung bơm kim tiêm, dao cạo, bàn chải đánh răng.
Chỉ thực hiện xăm hình, xỏ khuyên, châm cứu tại nơi đảm bảo vô trùng.
Nhân viên y tế tuân thủ an toàn tiêm, quy trình phòng hộ.
9. Xét nghiệm HIV định kỳ
Biết tình trạng HIV của bản thân để chủ động dự phòng và điều trị.
Nên xét nghiệm nếu có hành vi nguy cơ hoặc có nhiều bạn tình.
Xét nghiệm được đảm bảo bí mật, tư vấn đầy đủ.
10. Điều trị ARV sớm cho người nhiễm HIV
Người nhiễm HIV điều trị ARV đều đặn sẽ đạt tải lượng virus không phát hiện – không lây truyền (U=U / K=K).
Điều này giúp bảo vệ sức khỏe người bệnh và ngăn ngừa lây nhiễm trong cộng đồng.
11. Phòng lây từ mẹ sang con
Phụ nữ mang thai cần xét nghiệm HIV sớm.
Nếu nhiễm HIV, điều trị ARV đúng phác đồ giúp giảm nguy cơ lây sang con xuống rất thấp (<2%).
12. Tăng cường hiểu biết – giảm kỳ thị
Bổ sung kiến thức đúng về HIV để không kỳ thị người nhiễm.
Kỳ thị khiến họ che giấu tình trạng bệnh, không điều trị → làm tăng lây nhiễm.