Pù Cọ theo tiếng Tày có nghĩa là “đồi cọ”. Những cây cọ trên sườn đồi đến nay vẫn xanh tốt, gắn với một địa danh đã đi vào lịch sử cách mạng. Hơn tám thập kỷ đã qua, những câu chuyện về cán bộ cách mạng hoạt động tại Bản Bẳng và cuộc gặp gỡ giữa hai lực lượng Nam tiến, Bắc tiến vẫn được người dân nơi đây gìn giữ, truyền lại qua nhiều thế hệ.

Biển chỉ dẫn Di tích lịch sử cấp quốc gia Đồi Pù Cọ – Bản Bẳng, nơi ghi dấu cuộc gặp gỡ của hai đoàn quân Nam tiến và Bắc tiến vào tháng 10/1943

Ở tuổi 97, ông Triệu Văn Sinh là một trong số ít người cao tuổi tại Bản Bẳng còn nhớ những câu chuyện về thời kỳ cán bộ cách mạng hoạt động bí mật tại địa phương. Theo lời ông Sinh, cha ông là Triệu Phú Dương, người có uy tín trong vùng và sớm được giác ngộ cách mạng. Ngôi nhà của gia đình khi đó là nơi cán bộ thường xuyên lui tới, liên lạc. Trên đồi phía sau nhà, gia đình dựng một lán nhỏ để cán bộ ở và làm việc. Khi mới hơn 9 tuổi, ông Sinh nhiều lần theo đường mòn xuyên rừng mang cơm, nước lên tiếp tế cho cán bộ.

                              Ông Triệu Văn Sinh tại ngôi nhà của gia đình, kể lại những câu chuyện về thời kháng chiến

Bản Bẳng sau đó trở thành một địa điểm quan trọng trong quá trình kết nối các cơ sở cách mạng ở Việt Bắc. Năm 1943, thực hiện chủ trương nối liền các căn cứ cách mạng, lực lượng Nam tiến từ Cao Bằng và lực lượng Bắc tiến từ Bắc Sơn - Võ Nhai cùng phát triển địa bàn hoạt động về khu vực Chợ Đồn. Hai lực lượng gặp nhau tại Bản Bẳng, góp phần nối thông tuyến liên lạc giữa các căn cứ cách mạng.

Sau cuộc gặp, đồng chí Võ Nguyên Giáp ở lại Bản Bẳng một thời gian để huấn luyện cán bộ, chỉ đạo xây dựng và củng cố cơ sở cách mạng. Những hoạt động này góp phần phát triển lực lượng, thúc đẩy phong trào cách mạng ở Việt Bắc trong giai đoạn chuẩn bị tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.

Với những giá trị lịch sử đó, năm 1996, Pù Cọ được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Di tích trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống, đồng thời là niềm tự hào của nhiều thế hệ người dân địa phương.

Hơn 80 năm sau cuộc gặp gỡ lịch sử, Bản Bẳng hôm nay đã có nhiều đổi thay. Những con đường được đầu tư, việc đi lại thuận lợi hơn; nhà ở của người dân ngày càng khang trang. Trên những sườn đồi từng in dấu hoạt động của cán bộ cách mạng, rừng sản xuất và những cây trồng có giá trị kinh tế đang được người dân mở rộng, tạo thêm nguồn thu nhập.

  Con đường bê tông và những ngôi nhà ở của người dân ngày càng khang trang

Sau sáp nhập, Bản Bẳng thuộc thôn Hợp Tiến. Toàn thôn hiện có 164 hộ, trong đó khu vực Bản Bẳng cũ có 52 hộ; số hộ nghèo còn 12 hộ. Cùng với sự đầu tư của Nhà nước về hạ tầng, người dân đã chủ động khai thác lợi thế đất đai, phát triển sản xuất để từng bước cải thiện cuộc sống.

Theo ông Ma Ngọc Huyên, Trưởng thôn Hợp Tiến, kinh tế rừng hiện là nguồn thu nhập chủ lực của nhiều hộ gia đình. Toàn thôn duy trì hơn 300 ha rừng trồng, chủ yếu là các loại cây Mỡ, Quế, Keo; có hộ trồng tới khoảng 20 ha. Bên cạnh những cây lâm nghiệp truyền thống, người dân đang phát triển khoảng 8 ha chè hoa vàng, tạo thêm hướng sản xuất phù hợp với điều kiện của địa phương.

Ông Chu Viết Hoà, giới thiệu cây chè  hoa vàng của gia đình

Sự đổi thay của Bản Bẳng hôm nay bắt đầu từ những lựa chọn cụ thể trong phát triển kinh tế của mỗi gia đình. Những diện tích đất đồi được phủ xanh bằng rừng sản xuất, cây chè hoa vàng từng bước được mở rộng, liên kết trong sản xuất dần được hình thành. Qua đó, tiềm năng đất đai và lâm nghiệp của địa phương được khai thác hiệu quả hơn, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và ổn định đời sống người dân.

Rừng trồng của người dân phát triển xanh tốt

Cùng với sự phát triển của cuộc sống hôm nay, những câu chuyện của các nhân chứng như ông Triệu Văn Sinh giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử Bản Bẳng, về những năm tháng cách mạng trên quê hương. Những ký ức ấy không chỉ lưu giữ giá trị của một thời đã qua, mà còn góp phần bồi đắp niềm tự hào, nhắc nhở các thế hệ hôm nay trân trọng và tiếp nối truyền thống quê hương.

Từ một địa danh in dấu những năm tháng cách mạng, Pù Cọ-Bản Bẳng đang từng bước chuyển mình. Lịch sử được gìn giữ, truyền thống được tiếp nối, cùng với những hướng đi mới trong phát triển kinh tế đang tạo thêm động lực để quê hương ngày càng khởi sắc. Đó cũng là nền tảng để Bản Bẳng tiếp tục phát huy tiềm năng, giữ gìn những giá trị tốt đẹp và xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, văn minh./.